Module 05 – De ring van 5

bron: Eric Worre, Jim Rohn

stress en relaties

de technologische ontwikkeling

Het leven is geen "meer meer meer" spelletje. We zijn druk bezig met het beantwoorden van mailtjes, whats-appjes, facebook berichtjes, instagram posts, het lezen van nieuws, enzovoorts. Deze informatiestroom vormt een golf van informatie die we willen bijhouden. De laatste twintig jaar is die golf alleen maar toegenomen, sterker nog, de golf aan informatie groeit vele malen sneller dan onze hersenen zelf zich ontwikkelen. In de afgelopen eeuwen is het menselijk brein wel gegroeid en heeft het zich ontwikkeld, maar de snelheid waarmee onze technologie groeit gaat vele malen sneller. Kun jij je voorstellen dat er dus een punt ontstaat waarbij het problemen gaat geven ? Dat de informatiegolf vele malen groter is dan dat ons brein ooit zal aankunnen ?

"De technologische ontwikkeling groeit vele malen sneller dan onze eigen hersenen zich kunnen ontwikkelen. Kun jij je voorstellen dat dit ooit problemen gaat geven ?"

het meer meer meer spelletje

In plaats van ons te realiseren dat ons brein geen geoliede machine is, blijven we doorgaan. In plaats van op tijd rust te nemen zodat onze hersenen kunnen bijtanken blijven we doorgaan. We luisteren niet naar de signalen die ons lichaam afgeeft, maar blijven rust en tijd voor onszelf opvullen met nieuwe drukte. Ook omdat er voor gevoel geen plaats lijkt in onze maatschappij. Onze maatschappij legt ons op dat je veel geld moet verdienen, een grote auto moet hebben, een groot huis, vakanties moet boeken naar verre landen, en het liefst een betere status dan de buur man. We zijn constant bezig met het "meer meer meer spelletje".

"Geluk en succes bereik je niet door het meer meer meer spelletje te spelen, maar met mooie momenten en contacten met je dierbaren"

geen focus op wat je voldoening geeft

Wanneer je het druk hebt, doordat je met dit meer meer meer spelletje bezig bent, is de relatie met je man, vrouw en/of kinderen het eerste wat er onder leidt. Geluk en succes bereik je niet door het meer meer meer spelletje te spelen, maar met mooie momenten en contacten met je dierbaren. Doordat je het zo druk hebt, wordt je vriendenkring kleiner. Wanneer je het dan even niet druk hebt, kun je die leegte, die eenzaamheid weer voelen. Gevoelens en emoties komen soms hard binnen. Vaak willen we die nare gevoelens weer ontwijken door opnieuw druk te zijn en zodoende ons hoofd in het zand te steken. Eigenlijk focus jij je in die situaties niet op wat voldoening geeft en maak jij jezelf niet gelukkig. Het meer meer meer spelletje kent geen grenzen. Wordt het daarom niet eens tijd om het een halt toe te roepen ?

"Een gelukkig leven vind je niet in grote groepen vrienden, maar juist in een kleine vriendenkring."

onderzoek naar veiligheid

onderzoek door wetenschapper John Bowlby

Wetenschapper John Bowlby (1907 – 1990) deed jaren geleden een interessant onderzoek. In zijn tijd leverden ouders hun zieke kinderen bij de voordeur van het ziekenhuis af en mochten de ouders niet binnenkomen om hun kinderen te steunen en een veilig gevoel te geven. John Bowlby wilde aantonen dat dit de kinderen niet ten goede kwam. Hij deed een experiment wat de “onbekende situatie” heette (“strange situation”). Moeder en kind liepen een onbekende onderzoekskamer in waarin een arts het kind onderzocht. Na een paar minuten liep de moeder weg. Als het kind dan onrustig werd, troostte de onderzoeker het kind. Na drie minuten kwam de moeder weer terug.

veiligheid bij kinderen

De meeste kinderen raakten van streek als hun moeder de kamer uitging. Ze worden onrustig, gingen huilen of met speelgoed gooien. De kinderen die emotioneel wat sterker zijn werden vrijwel meteen wat rustiger wanneer hun moeder terugkwam. Ze vertrouwden erop dat hun moeder er weer voor ze zou zijn wanneer nodig en bleven hun moeder in hun ooghoeken in de gaten houden. De kinderen die emotioneel wat minder sterk waren werden juist bang, agressief of onverschillig en afstandelijk wanneer hun moeder weer terugkwam. De kinderen die zichzelf konden kalmeren hebben meestal warme moeders die hun kinderen een veilig gevoel geven thuis. De moeders van de boze kinderen vertoonden onvoorspelbaar gedrag en waren in sommige gevallen ook wat koeler en meer afwijzend.

veiligheid bij volwassenen

Later is er ook onderzoek gedaan bij de veiligheid bij volwassenen. Partners werden gescheiden ondervraagd. De vrouw werd verteld dat ze zometeen iets heel spannends gingen doen, maar werd niet verteld wat dat dan zou zijn. Daarna werden de partners weer samen gezet. De vrouwen die zich veilig voelden in hun relatie met hun partner konden makkelijker steun zoeken bij hun man. Hun man raakte hun aan, sprak troostende woorden, wat de vrouw de moed en het zelfvertrouwen gaf om de situatie met opgeheven hoofd aan te gaan. De vrouwen die zich minder veilig voelden in hun relatie trokken zich terug in zichzelf. Hun mannen toonden minder warmte en raakte hun vrouwen ook minder aan.

meer veiligheid in elk klein gebaar

Binnen elk gezin is er wel eens ruzie, of heeft er wel eens iemand stress. Het zou zomaar kunnen dat een van de gezinsleden eens door een moeilijke tijd gaat, doordat hij last heeft van een burn-out of er dicht tegenaan zit. Je kan zien aan het onderzoek van John Bowlby, dat je veilig voelen in je eigen huis in principe de fundering is van in elk burn-out traject.

Natuurlijk is het druk in het gezin en heeft niet iedereen altijd de tijd om iedereen dat veilige gevoel te geven. Maar hoe moeilijk is het nu om eens een hand op de schouder van dat gezinslid te leggen (of het nu een kind, een vader of een moeder is) en te vragen : “hoe gaat het nu met je ?”. Of om iets te zeggen als : “ik weet niet zo goed hoe ik moet reageren, maar ik ben zo blij dat je het me verteld hebt ?”, zoals het onderstaande filmpje van onderzoekshoogleraar “Brené Brown” heel mooi laat zien…?

de ring van 5

De ring van 5 zorgt ervoor dat het vele malen makkelijker wordt om aan je programmering te werken. Je hebt daar ook hulp bij nodig aangezien jouw programmering en de patronen die daarin verscholen zitten soms zo complex zijn dat je ze zelf niet ziet. Mensen die je echt kennen en die je vertrouwt, kijken met je mee en mogen jou erop wijzen dat je verstrikt bent geraakt in een van die patronen. Zij kennen de pijn en het verdriet, de beschermingsmechanismen die je hebt opgericht en staan meteen voor je klaar als je hulp nodig hebt. Door de banden met deze mensen aan te halen zorg je ervoor dat jij je veiliger voelt. Hoe veiliger jij je voelt hoe groter de stappen zullen zijn die jij durft te zetten !

de ring van 5

veilig en vertrouwd

Jij bent het gemiddelde van de 5 personen die het dichtste bij je staan. Dit zijn de mensen waarmee jij je lief en leed deelt. De mensen die meteen zonder twijfel luid applaudisseren wanneer jij vertelt dat je aan jezelf gaat werken. Daar hoeven zij ook niet over na te denken. Wanneer je merkt dat er personen in je nabijheid zijn waar jij niet alles tegen kan of wil vertellen, is dat een teken dat ze NIET tot jouw ring van 5 horen. Jouw ring van 5 zorgt ervoor dat jij je veilig voelt. Zij zullen je altijd steunen, zelfs als dat betekent dat je afstand neemt en ze wat minder vaak ziet omdat het op dat moment beter voor je is.

de ring van 15

De ring van 15 zijn de mensen die iets verder af van je staan, maar wie je het goed kan vinden. Misschien ga je met een vriendin altijd sporten, met een andere ga je een avondje uit, weer een ander ga je wekelijks mee uit eten, enzovoorts. Het zijn juist deze rituelen die je gebruikt om de mensen dichterbij te halen die je iets positiefs geven. Deze prettige ervaringen zullen ertoe bijdragen dat jij je veilig voelt. Wanneer jij je veilig voelt zul je sneller de stappen durven zetten die je nodig hebt om te groeien.

overige ringen (van 50 en 150)

Buiten je ring van 15 heb je nog een ring van 50 en een ring van 150. Hoe verder de personen naar buiten geplaatst worden, hoe minder belangrijk ze voor jou op dat moment zijn. Het besef dat jij je vriendenkring zo kan analyseren kan je meer vrijheid geven, het inzicht wat je moet doen om steviger in je schoenen te staan en met welke acties jij je veiliger gaat voelen.

tips bij stress en relaties

tip 01 - zet wat vaker je werk op pauze, niet je gezin

Vlak voor mijn burn-out liet ik alles uit mijn handen vallen als mijn telefoon een geluidje maakte, als ik op mijn laptop zag dat er een mailtje binnenkwam of wanneer de teller van het aantal ongelezen berichten op facebook opgehoogd werd. Dat constant checken, het op de hoogte moeten zijn leverde me weinig op, het kostte me zelfs veel energie ! Ook wanneer mijn zoon of dochter thuis kwam van school, had ik geen tijd om heel even naar ze te luisteren. Ik was alleen maar bezig met het "meer meer meer" spelletje en vond dat belangrijker dan mijn eigen gezin. Toen ik me dat ging realiseren draaide ik het om. Mijn gezin is belangrijker dan mijn werk. Ik zet dus vanaf nu mijn werk op pauze en luister 5 minuten lang aandachtig naar het verhaal van mijn zoon of dochter. Ik doe heel even een spelletje, drink even een kop thee met ze en ga daarna weer aan het werk.

tip 02 - besteed elke dag aandacht aan dingen die je leuk vindt

Geluk en succes ontstaat wanneer jij je bezig houdt met dingen die je elke dag leuk vindt om te doen. Doordat je omgaat met mensen die belangrijk voor je zijn. Het ontstaat niet door het meer meer meer spelletje te spelen en je te concentreren op de beloning die we daarvoor krijgen.

tip 03 - focus je op kleine groepen mensen

Geluk ontstaat ook niet als je in een grote groep moet investeren. Een grote groep zorgt voor drukte en voor gesprekken die oppervlakkig zijn. Mensen die gevoeliger zijn voor prikkels van buitenaf zijn vaak op zoek naar gesprekken met diepgang. Die vindt je niet in grote groepen, maar in kleine groepen en 1-op-1 gesprekken. Less is more.

tip 04 - wees kritisch bij het opdoen van nieuwe contacten

Op facebook vinden we veel mensen terug, oude studiegenoten, mensen uit een ver verleden. Dat is hartstikke leuk natuurlijk, maar soms kan het ook aanvoelen als een verplichting om die nieuwe contacten te onderhouden. Dat betekent dat je nog meer e-mailtjes en whats-appjes moet gaan beantwoorden. Vraag je in plaats daarvan eens af of die nieuwe relatie ook echt de moeite waard is. Levert het echt iets op ? Zijn de gesprekken diepgaand genoeg ? Voeg het echt iets toe ? Of kost het je energie ? Grote groepen mensen kosten veel energie, zeker het onderhouden ervan.

tip 05 - wees zuinig op je energie

Wees zuinig op je energie en waar je het aan uitgeeft. Je energie kan zo opraken als je er geen erg in hebt. Wanneer je geen energie meer hebt, kun je ook in niets en niemand meer investeren. Er is dus niets meer over om te investeren in de mensen die daadwerkelijk belangrijk voor je zijn. Bij de dierbare mensen om je heen ligt je ware geluk. Geef je ring van 5 en 15 dus meer prioriteit, met name je ring van 5. Het samenzijn met deze personen geeft steun. Je leert ze goed kennen. Door te investeren deze mensen zal het leven zich verbeteren. Het levert vreugde op, sterkte en emotionele verbondenheid.

tip 06 - lijfelijk aanwezig zijn

Wanneer je het drukt hebt, ben je in feite alleen nog maar lijfelijk aanwezig. Geestelijk zit je ergens anders. Relaties vormen in die situatie alleen nog maar een plichtmatige activiteit. Doe daarom de dingen die je doet met aandacht. Besteed tijd aan jouw ring van 5 en 15 zonder gadgets, telefoons op iPad.

4 oefeningen om jouw ringen te versterken

oefening 1 - verdubbel de tijd dat je lijfelijk en geestelijk aanwezig bent

Ik zat eens in de trein. Een man zat tegenover me en vertelde een verhaal wat ik niet kon volgen. Op een gegeven moment roept hij dat hij van me houdt, staat hij op en loopt weg. Hij had een onzichtbaar bluetooth oortje in en sprak met zijn vrouw. Hij sloot zich compleet af van zijn omgeving. De techniek van tegenwoordig stelt ons in staat om overal en met iedereen verbonden te zijn. Maar wanneer je overal bezig bent om al die contacten bij te houden, zet jij je hele omgeving op pauze en worden de relaties met jouw ring van 15 minder. In feite leef je op dat moment in een luchtbel, en speel je het meer meer meer spelletje. Je bent lijfelijk wel aanwezig, maar geestelijk ergens anders.

opdracht 07

Verdubbel de tijd dat je lijfelijk aanwezig bent (en geestelijk !) met je huisgenoten. Maak afspraken met je gezin of huisgenoten om samen te eten aan een grote tafel. Daarbij zet je de telefoon uit en stop je hem weg. Je legt hem ook niet op tafel. De TV blijft uit en je maakt tijd om naar elkaars verhalen te luisteren aan tafel. Je besteedt hierdoor gerichte aandacht aan elkaar en neemt je voor om meer aandacht te tonen aan elkaar. Trek de mensen uit jouw ring van 5 op deze manier dichterbij en merk dat de stress verdwijnt en het geluk en success dichterbij komt.


oefening 2 - zet je werk vaker op pauze in plaats van je kind

Jij bent aan het werk als je zoon van 8 enthousiast thuiskomt. Hij wil je vertellen dat hij een "zeer goed" voor zijn toets heeft gehaald. Jij hebt het echter druk en roept : "ja, heel goed. Ik kijk straks", terwijl je nauwelijks hoort wat hij zegt. Je gaat verder met je werk en zet daarmee je zoon op pauze. Je vergeet het compleet totdat je vrouw 's avonds je eraan herinnert dat je zoon wat teleurgesteld was. Hij ligt inmiddels in bed.

Drukte maakt ons egoistischer. We zien niet meer dat de mensen om ons heen ons nodig hebben. Geluk zit niet in "meer, meer, meer". Geluk zit in die momenten met je zoon, terwijl je de fonkeling in zijn ogen ziet, terwijl je hem vertelt dat je zooooo trots op hem bent. Geluk zit in de dikke knuffel die je van hem krijgt wanneer je hem dat vertelt. Dat kost je maar 5 minuten van je tijd ! Zet je werk dus af en toe op pauze in plaats van je kind.

opdracht 08

Verdubbel de tijd dat je lijfelijk aanwezig bent (en geestelijk !) met je huisgenoten. Maak afspraken met je gezin of huisgenoten om samen te eten aan een grote tafel. Daarbij zet je de telefoon uit en stop je hem weg. Je legt hem ook niet op tafel. De TV blijft uit en je maakt tijd om naar elkaars verhalen te luisteren aan tafel. Je besteedt hierdoor gerichte aandacht aan elkaar en neemt je voor om meer aandacht te tonen aan elkaar. Trek de mensen uit jouw ring van 5 op deze manier dichterbij en merk dat de stress verdwijnt en het geluk en success dichterbij komt.


oefening 3 - schep rituelen om de banden met jouw ringen aan te halen

Rituelen vormen een krachtige, symbolische en verbindende werking. Ze vertellen onder andere hoe gelukkig jij was in je jeugd. Rituelen scheppen een band en maken hem hechter. Hieronder geef ik je al een aantal voorbeelden die je meteen kan doorvoeren in je eigen situatie:

ritueel 1 - date night (1 keer per week)

Je gaat uit eten met je partner thuis. Het wordt een vier gangen menu. Jij maakt twee gangen, je partner maakt er ook twee. Van elkaar weet je alleen wat de hoofd-ingredienten zijn. Ook is het iets wat je nog nooit eerder hebt gegeten ! Have fun !

ritueel 2 - 3 koppen thee ochtend (1 keer per week)

Een keer per week houd je een drie koppen thee ochtend. Het is een gesprek met iemand uit je ring van 5, bijvoorbeeld je partner. Tijdens het besprek bespreek je diverse onderwerpen, waaronder bijvoorbeeld uitgaven, kinderen, dromen, enzovoorts. Het gesprek duurt net zo lang als dat het duurt dat je koppen thee gedronken zijn.

opdracht 09

Neem je voor om actief de banden met jouw ring van 5 en 15 te versterken. Bedenk verschillende rituelen zoals yoga, een avondje uit, wekelijks uit eten, bioscoop, date night of de drie koppen thee ochtend. Bepaal voor jezelf wie je hiermee dichterbij wil halen en wie je verder af wil zetten. Start deze week nog met een van deze rituelen.



oefening 4 - verbreed je relatie met positieve emoties

Positieve emoties zijn enorm belangrijk. Ze zorgen ervoor dat je niet in een vicieuze cirkel terecht komt. Ze helpen om stress op te heffen, en leren ons om verder te groeien en te ontwikkelen. Ze zorgen voor de groei van vaardigheden op de lange termijn. Daar waar negatieve emoties leiden tot angst en vlucht reacties veroorzaken op korte termijn en schade op de lange, verbreden positieve emoties onze relaties.

Positieve emoties
Positieve emoties verbreden onze relaties, doordat we over meer onderwerpen praten.

Negatieve emoties
Negatieve emoties vernauwen of verbreken onze relaties, doordat we over minder onderwerpen praten.

Mogelijke reacties op jouw enthousiaste verhaal:

mogelijkheid 1 : opbouwend passief
"Oh, wat leuk voor je" (bijvoorbeeld, terwijl je de krant leest en jij niet opkijkt vanachter je krant)

mogelijkheid 2 : opbouwend actief
"Oh wat leuk voor je ! Wat gebeurde er ? Wat zeiden ze ? (bijvoorbeeld, terwijl jij de krant opzij legt en de persoon aankijkt terwijl hij het verhaal vertelt)

mogelijkheid 3 : opbouwend, afbrekend passief
"Oh, geef je het zout even door ?"

mogelijkheid 4 : opbouwend, afbrekend actief
"Wat kost dat ? Hoe moet het dan met je huiswerk ?"

voorbeeldsituatie: Een vrouw komt thuis van een avondje stappen. De man vraagt hoe het was. De vrouw antwoord alleen met "goed". Verder vertelt ze niets. Later vertelt ze dat ze ook geen behoefte had om alles te vertellen. Wat is een betere manier ?

oplossing: Stel haar vragen die haar haar ervaring opnieuw laten beleven. Hoe voelde ze zich die avond ? Wat was het leukste die avond ? Wat is haar het meeste bijgebleven ?

opdracht 10

Hoe communiceer jij met je ring van 5 ? Hoe druk ben je als je dat zegt ? Het zal duidelijk zijn dat in de bovenstaande mogelijkheden, alleen de opbouwend actieve mogelijkheid de relatie met de persoon uit je ring van 5 / 15 verstevigt. Zet voor jezelf eens op een rijtje hoe jij communiceert. Daarnaast kun je voor jezelf bepalen hoe de mensen uit jouw ring van 5 en 15 communiceren en of ze daar nog wel op hun plek zitten (of dat ze naar een andere ring verplaatst moeten worden).