Module 6 – Eigenwaarde & Kwaliteit

 

 

pas je manier van communiceren aan

Deze kinderen hebben er dus baat bij om een realistisch positief zelfbeeld te ontwikkelen. Als “het stemmetje in je hoofd” relatief weinig nare ervaringen heeft om zijn inspiratie uit te halen, zal het kind veel positiever in het leven staan, en is de kans dat het overprikkeld raakt vele malen lager. Het is daarom ook raadzaam om je manier van communiceren aan te passen:

  • Gebruik zo weinig mogelijk het woordje “NIET”. Als je zegt “Je mag NIET naar de speeltuin”, hebben kinderen vaak de neiging om het begin en het einde van de zin te horen. Het woordje “NIET” horen ze niet. Sta er dan ook niet van te kijken als ze dan toch naar de speeltuin gaan. Beter is om het anders te brengen, er een positieve draai aan te geven: “Het heeft net geregend. De speeltuin is vies. Laten we binnen een leuk spelletje gaan doen.”
  • In plaats van te benadrukken wat een kind NIET kan, kun je ook benadrukken wat het kind WEL kan. Bijvoorbeeld “Ik kan me voorstellen dat je rekenen heel moeilijk vindt, maar je bent wel ontzettend goed in lezen!”

Wat je hiermee bereikt is dat het kind een groter gevoel van eigenwaarde krijgt. Het gevoel dat een of meerdere mensen van je houden, gewoon omdat je bestaat. Het heeft niets te maken met prestaties, het is een basis die in elk gezin aanwezig dient te zijn.

soorten eigenwaarde

Er zijn meerde soorten eigenwaarde:

  • Sociale eigenwaarde: Dit is een vaardigheid. Het gevoel vrienden te kunnen maken, interessante dingen te kunnen zeggen waarmee je het respect van anderen verdient. Het voortouw nemen, of je stem laten horen in de groep. Deze vaardigheid leer je allereerst in het gezin, breidt je later uit op school en breid zich door oefening en succes uit naar elke andere sociale setting.
  • Fysieke eigenwaarde: Dit is ook een vaardigheid. Een vertrouwen hoe je eruit ziet. Je fysieke vermogens, zoals coördinatie en het gevoel op je lichaam te kunnen vertrouwen als je een nieuwe vaardigheid aanleert, een spel speelt, een taak verricht, en dat het er even goed uitziet als andere lichamen.
  • Intellectuele eigenwaarde: Hierbij ervaart het kind vertrouwen in leersituaties en dat je op gebieden net zo goed bent als anderen.

Soms vinden het ouders het moeilijk om met hun gevoelige kind op deze manier te communiceren. Ze zijn er niet voldoende in thuis, waardoor het niet altijd lukt. In die gevallen is het raadzaam om zelf te gaan leren voordat je je kind op deze manier gaat begeleiden. Dit kun je doen door boeken te lezen, of door een leergang te gaan volgen bij een coach.

het kwaliteitenspel

Als je hooggevoelig bent, lijkt het wel of iedereen om je heen alleen maar ziet wat je niet goed kan. Je bent prikkelbaar, je wordt snel boos, of je huilt heel veel. Mensen zien niet meer waar je dan wel heel erg goed in bent, dat hooggevoeligheid ook vele mooie kanten kent !

Vandaar dat ik bijna elke training met een kind begin met zijn eigen kwaliteiten. Samen met vader of moeder gaan we dan aan de tafel zitten in de praktijk. Ik heb vantevoren al alle kaartjes op de tafel gelegd, met de afbeelding naar beneden. Een voor een mag het kind ze omdraaien. En dan mag het kind zelf bepalen of het kaartje in de stapel "heb ik duidelijk WEL", "heb ik duidelijk NIET" of "ik geef hem aan een ANDER" thuishoort.

Ja natuurlijk, soms geeft een kind zich kwaliteiten die het duidelijk niet heeft. Moeder zit aan de andere kant van de tafel, terwijl ze alleen mag ingrijpen als het kind het even niet meer weet. Soms schieten haar wenkbrauwen dan omhoog als ze hoort welke kwaliteiten haar kind zichzelf geeft.

    algemene gespreksopbouw

    Elk kind is uniek, elk gesprek is anders. Maar toch is het goed om wat extra uitleg te geven aan je kind voordat je ermee begint:

    • Introductie van het gesprek: veel gevoelige kinderen willen van tevoren graag weten wat je gaat doen, en waarom. Leg het van tevoren dus even goed uit, en geef ook aan hoe lang het gaat duren.
    • Introductie van de kaartjes: laat de kaartjes zien en leg uit waar ze voor bedoeld zijn. Je kan het ook tijdens het spel doen, als je er maar duidelijk over bent.
    • Spelregels van het gesprek: mijn hoofddoel is om het kind het gevoel te geven dat zijn mening belangrijk is. Vandaar dat ik de ouders de opdracht geef, zich buiten het gesprek te houden en alleen in te grijpen als het kind daar zelf om vraagt. Natuurlijk vertelt het kind soms leugentjes om bestwil, en geeft het zichzelf kwaliteiten die er niet zijn. Maar ook dit zegt veel over het gedrag van je kind. Je leert je kind ook hierdoor nog beter kennen.
    • Het gesprek: laat je kind een voor een een kaartje omdraaien. Leg uit wat de kwaliteit betekent. Vraag eventueel door. Bijvoorbeeld bij serieus: "Ben jij wel eens serieus ? Wat doe je dan ? Ken je misschien iemand anders die ook serieus is ? Wat vind je daarvan ?" enz.
    • Doorvragen: als het kind een keuze maakt (hij hoort WEL bij me, hij hoort NIET bij me, hij hoort bij iemand ANDERS), vraag dan even door waarom je kind hiervoor kiest. Je hoeft niet bij elk kaartje uitgebreid stil te staan. Sommige kaartjes lijken heel belangrijk, daar vraag je dan ook even op door. Vooral als je kind het kaartje aan iemand anders geeft, zou ik even doorvragen waarom deze persoon deze kwaliteit verdient. Ik heb persoonlijk heel goede herinneringen aan dit spel. Een jongetje die het moeilijk vond om over zijn gevoel te praten, gaf mij een van deze kaartjes, met het compliment dat hij vond dat ik hem erg goed hielp.
    • Afronding: Je legt alle kwaliteiten op een stapeltje. De kaartjes die iemand anders krijgt doen even niet mee. Je hebt een stapeltje met kwaliteiten waarover het kind WEL beschikt, en een stapeltje kwaliteiten waarover het kind NIET beschikt. Als je afgaat op de druk waar een kind soms onder staat, zou je zeggen dat het stapeltje NIET veel groter is dan het stapeltje WEL. Dat heb ik echter nog nooit meegemaakt. Het stapeltje WEL is vele malen groter!

    In plaats van deze variant kun je er ook voor kiezen om de kaartjes open op tafel te leggen en het kind kaartjes te laten kiezen die hij of zij het beste bij haar vindt passen. Persoonlijk vind ik het ook leerzaam om te kijken welke kaartjes het kind zichzelf NIET geeft.

    koop je eigen kwaliteitenspel

    Koop je eigen versie van dit spel en begin deze week nog.

    conclusie

    Ik leg aan het einde van het gesprek de kaartjes voor het kind op tafel neer. Ik vertel hem dat deze stapeltjes net plantjes zijn in je hoofd. Een plantje zijn alle dingen waarvan iedereen vindt dat je ze niet goed kan. Het andere plantje zijn alle dingen waarvan iedereen vindt dat je ze wel goed kan. De kinderen die bij mij in de praktijk komen, richten zich te veel op het plantje "NIET". En als je dat plantje heel veel aandacht geeft, wordt dat plantje groter. Het "NIET" plantje wordt groter en overschaduwt het plantje "WEL". Het plantje "WEL" krijgt minder zonlicht en zal niet zo snel meer groeien. Met het gevolg dat je prikkelbaarder bent, snel boos wordt, of juist verdrietig.

    Je ziet nu wel, dat het plantje "WEL" (ik wijs naar de grootste stapel met kaartjes), stiekem veel groter is dan het plantje "NIET" (ik wijs naar de kleinere stapel met kaartjes). Als je nu eens wat vaker naar het plantje "WEL" kijkt, zul je je automatisch veel beter gaan voelen !​ Ik pak dan de stapel kaartjes op, en lees ze een voor een voor. Terwijl ik het aan het lezen ben, begint het kind te stralen. De meeste kinderen weten niet zo goed wat ze hier mee aan moeten, en kruipen dan meteen bij mama op schoot. Maar het is elke keer zo geweldig om het kind weer te zien stralen. Ze hebben het nodig dat je ze complimenten geeft, en hun gedrag vanuit een positief standpunt benadert.

    extra leuk : de tagcloud

    Om hun nog verder te kunnen helpen, maak ik een tagcloud van de kwaliteiten waarover het kind beschikt.

    maak je eigen tagcloud !

    Tagclouds maak je tegenwoordig vrij snel online !

    opdracht 32 - inventariseer je kwaliteiten !

    Ga eens heerlijk samen, 1 op 1, met je kind zitten en doe samen dit kwaliteitsspel. Je kan het spel kopen op de aangegeven website. Je kan er ook voor kiezen om samen de lijst in te vullen uit het werkboek. Dat geeft ook al veel inzicht. Maar het is natuurlijk leuker om het spel te doen !

    Wil je je ervaringen delen in de facebook groep ? Dank je wel !

    kernkwaliteiten

    Als we het over kernkwaliteiten hebben zijn de volgende begrippen van belang:

    kernkwaliteit

    Een kernkwaliteit is de eigenschap die echt bij een persoon hoort. Ze komen van binnenuit. Dit is iets heel anders dan eigenschappen die zijn aangeleerd. Je kwaliteit is iets dat je bij anderen vanzelfsprekend verwacht, iets wat anderen in je waarderen, iets wat je van jezelf heel gewoon vindt. Kernkwaliteiten zijn kwaliteiten die een persoon juist maakt zoals hij is.

    valkuil

    Als je doorschiet in je kwaliteit, kom je bij je valkuil terecht. Je levert dan teveel van het goede. Zo kan behulpzaam zijn opeens veranderen in bemoeizucht als je erin doorschiet. Het probleem is dat deze schaduwkant van jezelf opvalt bij anderen en dat dit gedrag wellicht in hun irritatiezone ligt. Het is dus gedrag wat anderen jou kunnen verwijten. Je valkuil is iets wat je bij anderen bereid bent om door de vingers te zien. Iets dat anderen je verwijten, iets wat je geneigd bent om bij jezelf te rechtvaardigen, het goed te praten. Wees je bewust van je valkuil!

    uitdaging

    Een uitdaging is iets wat je kan gebruiken om je valkuil te hanteren. Door regelmatig aan je uitdaging te denken, zorgt deze uitdaging ervoor dat je niet in de valkuil stapt. Het is iets wat ontbreekt in jezelf, iets wat anderen je toewensen of iets wat jij in een ander bewondert. Zo kan het regelmatig loslaten ervoor zorgen dat je niet doorschiet in je behulpzaamheid naar bemoeizucht. Als je de uitdaging aangaat, kan dit ervoor zorgen dat je nog beter gebruik kan maken van je kwaliteit. Behulpzaamheid en loslaten zijn elkaars aanvullende kwaliteiten. Het gaat erom dat je een goede balans vindt tussen deze twee. Dat je beide kwaliteiten in je verenigt, dus en-en in plaats van of-of.

    allergie

    De doorsnee mens is allergisch voor te veel van zijn uitdaging (die hij dan opmerkt bij een ander). De allergie is iets wat je in jezelf zou verafschuwen, iets dat anderen je aanraden om te realitveren, iets dat je in anderen minacht. Geef je teveel van het goede, dan wordt loslaten onverschilligheid. En een behulpzaam iemand zal onverschilligheid heel vervelend vinden.

    Vaak zijn valuil en allergie de bron van conflicten die iemand in zijn omgeving heeft. Conflicten, irritaties en onderlinge spanningen hebben vaak hun oorsprong in de blindheid voor de eigen kwaliteiten (en vervormingen) en die van anderen. Hoe meer je in een ander met je allergie geconfronteerd wordt, hoe groter de kans dat je in je eigen valkuil terecht komt. Als je een ander verwijt onverschillig te zijn, zul je nog meer gaan bemoeizucht tonen. Zo kan een vicieuze cirkel ontstaan.​

    Het is goed om te beseffen welke invloed de valkuil en de allergie op elkaar hebben. Hoe meer je in een ander met je allergie wordt geconfronteerd, hoe groter de kans is dat je in je eigen valkuil terecht komt. Hoe meer de behulpzame persoon mensen tegen komt die onverschillig zijn, hoe moeilijker het zal zijn om zijn behulpzaamheid in stand te houden en uit ergernis niet door te schieten in bemoeizucht.


    Uiteindelijk leer je natuurlijk het meest als je door anderen wordt uitgedaagd om door te schieten in je valkuil. De truc is om je ervan bewust te zijn dat de ander zijn valkuil gebruikt om jouw allergie te triggeren. De truc is om het negatieve gedrag van de ander te omzeilen en te gaan kijken welke kwaliteit achter zijn valkuil verscholen zit. Dit zal je milder maken en verdraagzamer, bovendien leer je zo heel veel over jezelf!


    Je kan heel veel van jezelf leren door eens stil te staan bij de volgende zaken:

    • Wat verwijten de anderen jou? Hier zit een valkuil achter. Welke kwaliteit zit er achter de valkuil? En hoe kun je ervoor zorgen dat je niet doorschiet in deze kwaliteit?
    • Welk gedrag van de ander kan jou enorm op je zenuwen werken? Zou dit een allergie kunnen zijn?
    • Welke kwaliteit zit er achter de valkuil of de allergie verscholen ? Met andere woorden, waar ben je goed in?
    • Kijk ook eens naar je uitdaging. Welke kwaliteit zou je goed kunnen gebruiken om een evenwichtiger en completer mens te worden…?

    In de praktijk zal blijken dat de eerste twee makkelijker zijn dan de laatste twee.

    voorbeeld kernkwaliteiten : de broers Jan en Pieter

    Jan is een man die iedereen graag helpt. Daar wordt hij heel enthousiast van. Zo komt hij vaak bij zijn broer Pieter over de vloer, om hem te helpen met klussen. Pieter is namelijk bezig met een aanbouw en kan daar wel wat hulp bij gebruiken. Jan is echter zo enthousiast, dat hij zowat elke dag bij Pieter over de vloer komt om hem te helpen met klussen. Vaak eet hij ook nog mee. Pieter heeft hem vorige week met veel moeite gevraagd of hij wat minder vaak wil langskomen. Hij is er zowat elke dag en Pieter merkt dat hij zich aan Jan begint te irriteren. Het zou jammer zijn voor hun vriendschap als er ruzie zou ontstaan. Wat is er nu echt aan de hand?

    het kernkwadrant van Jan

    kwaliteit

    Jan is een zeer behulpzaam type. Behulpzaamheid is een goede kwaliteit van Jan.

    valkuil

    Soms kan Jan nogal doordraven omdat hij heel enthousiast van wordt als hij bij Pieter mag gaan klussen. De overtreffende trap van behulpzaam zijn, is dan bemoeizucht. Dat is de valkuil van Jan. Als hij niet let op zijn enthousiasme, kan hij bemoeizuchtig overkomen.

    uitdaging​

    Om zijn kwaliteit, behulpzaamheid, beter tot uiting te laten komen, is het belangrijk dat Jan meer op zijn uitdaging let, loslaten. Als hij zichzelf op tijd op zijn vingers tikt, en hij remt zichzelf af, is er niets aan de hand. Dan zal zijn broer Pieter het niet als vervelend zien, en kunnen de broers uitstekend samen door een deur.

    allergie

    ​Jan kan zich mateloos irriteren aan onverschilligheid. Daar waar Jan soms heel behulpzaam is, enthousiast en uren lang doorwerkt om een klus te klaren, kan Pieter soms midden op de dag opeens op de bank gaan zitten om een krantje te lezen. Jan begrijpt dat niet altijd, waardoor er irritaties ontstaan.

    het kernkwadrant van Pieter

    kwaliteit

    Pieter is een man zonder stress. Zelfs in de meest drukke weken, waar Jan dan wel eens heel gespannen kan zijn, blijft Pieter heel rustig. Zeker een kwaliteit.

    valkuil​

    Wanneer Pieter zich soms wat te vaak terugtrekt en hier niet goed over communiceert, kan zijn relaxte bui door anderen geïnterpreteerd worden als onverschillig. Het is al vaker gebeurt dat Jan heel hard doorwerkt, en Pieter even een pauze wil nemen. Als Pieter dan even gaat zitten, juist op zo’n moment, komt dat bij Jan over als onverschilligheid. Ze hebben er al vaker ruzie over gehad.

    uitdaging

    De uitdaging voor Pieter is om niet te veel door te schieten in zijn relaxte bui en om rekening te blijven houden met zijn broer Jan. Jan is speciaal voor hem langsgekomen om hem uit de brand te helpen. Hij zal er dus op moeten letten om ook behulpzaam te zijn, terwijl hij eigenlijk liever even rustig aan wil doen.

    allergie

    Pieter heeft een enorme hekel aan bemoeizucht. Hij vind het fijn dat Jan hem komt helpen, maar de afgelopen week kwam hij zowat elke dag langs. Pieter heeft het idee dat hij niet meer kan doen wat hij wil, waar hij zin in heeft. Hij moet elke keer maar weer behulpzaam zijn. Als de klus iets langer duurt, dat vind Pieter niet erg, maar Jan blijft soms maar doordraven. Pieter heeft hem gevraagd om niet meer elke dag te komen.

    conclusie

    Jan en Pieter kunnen in principe prima met elkaar door een deur. Behulpzaamheid en ontspannen zijn kwaliteiten die heel goed samen kunnen gaan. Maar aangezien de valkuil van Jan, de allergie is van Pieter en andersom, kunnen de broers ook een explosieve relatie hebben. Als Jan weer eens bemoeizuchtig overkomt, vraagt Pieter zich af wanneer Jan weer naar huis gaat. Als Pieter onverschillig op de bank gaat hangen, vraagt Jan zich af waarom hij überhaupt is komen helpen.

    Maar in plaats van naar elkaars negatieve kanten te kijken, kun je je ook realiseren dat er een kwaliteit achter zit. Als Jan zich realiseert dat het juist heel goed is dat Pieter zo stressbestendig is (ontspannen) en dat Jan daar nog veel van kan leren, verandert de hele energie in hun relatie. Als Pieter zich realiseert dat het juist heel fijn is dat Jan zo behulpzaam is en dat Pieter nog veel van hem kan leren (omdat hij inderdaad ook wel eens een beetje lui is), kan hij nog veel van hem leren.

    Jan kan zich ook realiseren door juist naar Pieter te kijken dat zijn behulpzaamheid een kwaliteit is. En Pieter kan zich gaan realiseren dat zijn stressbestendigheid juist een kwaliteit is! Zo leren de broers van elkaar.

    Als Jan zich kan realiseren dat hij het een en ander op tijd moet loslaten, zal zijn kwaliteit zich gaan stabiliseren, en zal Pieter hem meer en meer gaan waarderen om zijn behulpzaamheid. Als Pieter zich kan realiseren dat hij behulpzaam blijft, zal Jan hem meer en meer gaan waarderen om zijn stressbestendigheid.

    opdracht 33 - maak je eigen kernkwadrant

    Je hebt het kwaliteitenspel met je kind al gedaan. Neem er nu eens de beste kwaliteit uit. Degene die het meest uit het oog springt. Maak hier eens een kernkwadrant van. Wat is de valkuil van je kind ? Waar ligt zijn allergie ? Wat is zijn uitdaging ? Verklaart het het gedrag van je kind als je er eens goed naar kijkt ? Probeer het eerst eens zonder hulpmiddelen. Als je er niet uitkomt, staat er hieronder een tabel met kwaliteiten die je kan gebruiken. Success !

    lijst kernkwaliteiten

    Kernkwaliteit

    Valkuil

    Uitdaging

    Allergie

    Aanpassingsvermogen

    Onderdanigheid

    Dictatoriaal

    Initiatief

    Analytisch

    Gevoelsarm

    Sentimenteel

    Gevoelig

    Behoedzaamheid

    Besluiteloosheid

    Onbezonnenheid

    Slagvaardigheid

    Behulpzaam

    Opoffering

    Egoïsme

    Autonomie

    Bescheidenheid

    Onzichtbaarheid

    Arrogant

    Profileren

    Betrouwbaar

    Saai

    Arbitrair

    Innovatief

    Bondigheid

    Ongenuanceerd

    Langdradig

    Tact

    Consequent

    Star

    Met alle winden meewaaien

    Flexibel

    Creativiteit

    Chaos

    Bureaucratie

    Discipline

    Daadkracht

    Drammerigheid

    Passiviteit

    Geduld

    Diplomatie

    Afstandelijkheid

    Arrogantie

    Confronteren

    Empathie

    Sentimenteel

    Afstandelijkheid

    Beschouwen

    Enthousiasme

    Impulsiviteit

    Pessimisme

    Realisme

    Eerlijkheid

    Botheid

    Manipulatie

    Tact

    Flexibiliteit

    Zwabberigheid

    Dogmatisch

    Standvastigheid

    Gedrevenheid

    Fanatisme

    Passiviteit

    Nuchterheid

    Gedisciplineerd

    Starheid

    Chaos

    Flexibiliteit

    Geduldig

    Passief

    Drammerig

    Daadkrachtig

    Gehoorzaam

    Slaafs

    Eigenzinnig

    Autonoom

    Gereserveerdheid

    Afstandelijkheid

    Arrogantie

    Zelfverzekerdheid

    Gevoeligheid

    Opgefokt

    Kilheid

    Gereserveerdheid

    Gul

    Verkwistend

    Krenterig

    Verstandig

    Improvisatie

    Chaos

    Onverbiddelijkheid

    Doeltreffendheid

    Inlevingsvermogen

    Opoffering

    Nonchalance

    Loslaten

    Krachtig

    Agressief

    Passief

    Terughoudend

    Loyaliteit

    Slachtoffergevoel/ Onderdanigheid

    Hoogmoed/ Oneerlijkheid

    Zelfvertrouwen

    Luisteren

    Passiviteit

    Dominant

    Assertiviteit

    Nauwkeurigheid

    Perfectionisme

    Chaos

    Flexibiliteit

    Nuchterheid

    Afstandelijkheid

    Zweverigheid

    Meelevendheid

    Ontvankelijkheid

    Afwachtend

    Ongenuanceerdheid

    Stelling nemen

    Optimistisch

    Naïviteit

    Pessimisme

    Alert

    Overtuigen

    Fanatiek

    Laisser-fair

    Hulpvaardig

    Realisme

    Onverschilligheid

    Naïviteit

    Openhartigheid

    Rust

    Traagheid

    Opgefokt

    Energiek

    Stiptheid

    Opgefokt

    Gemakzucht

    Relaxedheid

    Verantwoordelijkheid nemen

    Overbelast raken

    Slachtoffer

    Hulp vragen

    Verdraagzaamheid

    Conflict vermijdend

    Ongenaakbaarheid

    Strijdlust

    Vriendelijk

    Braafheid

    Genadeloosheid

    Lef

    Vrijgevig

    Grenzeloos

    Egoïsme

    Grenzen stellen

    Weloverwogen

    Twijfelen

    Arrogant

    Zelfverzekerdheid

    Zelfstandig

    Eenzaam

    Afhankelijk

    Teamwerk

    Zelfverzekerd

    Arrogant

    Middelmatig

    Bescheiden

    Zorgvuldig

    Pietluttigheid

    Nonchalance

    Losheid

    Zorgzaamheid

    Betutteling

    Onverschilligheid

    Loslaten

    checklist

    Controleer even voor jezelf of je voldoende weet over de onderstaande punten. Zo niet, laat het ons even weten !